Tuna Nehri üzerindeki Belene Adası’nda muhaliflerin tutulduğu toplama kampı, bir zamanlar içinde çığlıkların yankılandığı binalarıyla eski günleri hatırlatıyor. 1949’da kurulan ve önceleri muhaliflerin yollandığı kamp, 1984’te “Soya Dönüş” adı altındaki asimilasyon kampanyasına karşı çıkan Türk ve Müslümanlara hapishane oldu. Eski diktatör Todor Jivkov’un 1989’da devrilmesinden sonra 1990’dan bu yana kampta her yıl anma törenleri düzenleniyor. Mağdurlar, Bulgar devletinden hala adaletin yerine getirilmesini bekliyor. İktidarının son yıllarında, 1984-1989 döneminde milliyetçiliğe sarılan Jivkov rejimi, ülkedeki Türk ve Müslümanlara yönelik asimilasyon kampanyası başlattı.


Asimilasyon kampanyası sonucu Türkiye’ye göçe zorlanan 700 bini aşkın Bulgaristan Türkü ve Müslüman, her yıl ülkenin “en korkunç toplama kampı” olarak anılan Belene’ye gelerek diğer mağdurlar ve yakınlarıyla geçmişin acılarını paylaşıyor. 1987’de kapatılana kadar 23 binden fazla kişinin tutulduğu kamp; kötü şöhretini işkenceler ve mahkumların ağır şartlar altında çalıştırılmasıyla edindi. Burada yaklaşık 8 bin mahkum zulüm altında can verirken, bu kişilerin cesetleri ya Tuna’ya atıldı, ya yaban hayvanlarına yem edildi ya da hala yerleri bilinmeyen toplu mezarlara gömüldü. Paslı tel örgüleri, boş gözetleme kuleleri, kırık camlı binaları ve bazı mahkumların ölüme yürüdükleri köprüsüyle kamp, 6 Haziran 2026 tarihinde hüzün dolu bir törene sahne oldu. Eski mahkumlar ve yakınlarının katıldığı törende, vahşet dolu günler ile komünist rejim zulmünün kurbanları gözyaşlarıyla anıldı.
Yaşadıklarının bir daha başkalarının başına gelmemesi için çaba gösteren eski mahkumlar, o günleri ve beklentilerini anlattı.
Türkiye’nin Sofya Büyükelçisi Sayın Mehmet Sait Uyanık, BAHAD Derneği Başkanı Sayın Safiye YURDAKUL, Belene Belgeseli senaristi Sayın Hristo HRİSTOV, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşları temsilcileri, Belene mağdurları ve misafirlerin katılımı ile anma etkinliği gerçekleşmiştir.
Balıkesir Balkan Göçmenleri Kültür Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği (BAL-BAL) Başkanı Dr.Mustafa Akpınar, Başkan Yardımcısı Şevket Ocaktan, Yönetim Kurulu üyesi Hakan Eser bu yıl düzenlenen anma törenlerine katılım göstererek Belene mağdurları ile dayanışma içerisinde olduklarını ve yaşananları unutmadıklarını ortaya koydu.
